Sürdürülebilirlik Güvence Denetimi

PH, bağımsız denetim ve vergi denetiminde edindiği deneyimi sürdürülebilirlik güvence denetimine taşıyor. Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS) kapsamındaki şirketlerin raporlarını KGK düzenlemelerine uygun olarak bağımsız biçimde denetliyor; yatırımcılar, kredi kuruluşları ve iş ortakları için güvenilir bir rapor sunulmasına destek oluyoruz.

Finansal tabloları tanıyan ekip, sürdürülebilirlik raporunu da denetler

PH denetim ekibi, bağımsız denetim ve vergi denetimiyle finansal tabloları; sürdürülebilirlik güvence denetimiyle sürdürülebilirlik raporunu inceler. İki raporu aynı bakışla değerlendirmek, yatırımcılar, kredi kuruluşları ve iş ortakları için tutarlı ve güvenilir bilgi demektir.

TSRS, sürdürülebilirlik bilgilerinin finansal tablolarla bağlantılı sunulmasını şart koşar.

Sürdürülebilirlik artık finansın işi

Sürdürülebilirlik, uzun yıllar boyunca şirketlerde kurumsal iletişim biriminin yürüttüğü bir faaliyet olarak görüldü. Bu dönem kapandı: sürdürülebilirlik bugün finans biriminin işidir. Bunun üç nedeni var.

Raporlama bir yükümlülük hâline geldi. Sürdürülebilirlik bilgisi artık finansal tabloların yanında, denetime tabi olarak ve belirlenmiş standartlara göre açıklanmaktadır. Veri toplama, iç kontrol, önemlilik değerlendirmesi ve güvence hazırlığı finans fonksiyonunun yetkinlik alanıdır.
Sürdürülebilirlik riskleri finansal risklerdir. Karbon fiyatı, atıl varlık, tedarik zinciri ve fiziksel iklim olayları doğrudan maliyet, değer düşüklüğü ve iş kesintisi olarak yansır.
Sermayeye erişim buna bağlanıyor. Yeşil tahvil, sürdürülebilirliğe endeksli kredi ve ESG odaklı fonlar, şirketin sürdürülebilirlik performansını doğrudan borçlanma maliyetine bağlar.

Bunların hiçbiri çevre konusu değil, nakit akışı konusudur

Sürdürülebilirlik riski Finansal karşılığı
Karbon fiyatlandırması Maliyet kalemi
Atıl varlık Değer düşüklüğü
Tedarik zinciri uyumsuzluğu Tedarik kesintisi ve ceza riski
İklim kaynaklı fiziksel olaylar İş kesintisi ve sigorta maliyeti

Hukuki çerçeve hâlâ şekilleniyor

Ayrıntıları değişmeye devam eden dört başlık:

Kapsam eşikleri
Uygulama takvimleri
Güvence seviyeleri
Açıklama yükümlülükleri

Avrupa Birliği’ndeki sadeleştirme (Omnibus) girişimleri bu başlıkları doğrudan etkilemektedir.

Kimler, hangi kurallarla denetlenir?

TSRS kapsamındaki şirketlerin sürdürülebilirlik raporları, KGK tarafından bu alanda yetkilendirilmiş bağımsız denetim kuruluşlarınca güvence denetimine tabi tutulmak zorundadır.

Kapsam testi: en az iki eşik, art arda iki dönem

Aşağıdaki eşiklerden ikisini art arda iki dönem aşan şirket raporlar ve denetlenir:

1 milyar TL Aktif toplamı
2 milyar TL Yıllık net satış hasılatı
500 Çalışan sayısı

Borsa İstanbul’da işlem gören bankalar gibi bazı kuruluşlar eşikten bağımsız olarak kapsamdadır.

Kurallar zinciri

Raporlama: TSRS 1 ve TSRS 2 Genel hükümler ve iklimle ilgili açıklamalar
Denetim: Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği 17 Ocak 2025
Standartlar: GDS 3000 ve GDS 3410 SGDS 5000 yürürlüğe girene kadar
Denetçi seçimi: Genel kurul Finansal tablo denetçisinde olduğu gibi

Kapsamda olmayan şirketler de yatırımcı, banka veya AB’li müşteri talepleri doğrultusunda raporlarını gönüllü olarak güvence denetiminden geçirebilir.

Hangi düzeyde güvence?

Güncel uygulamada sürdürülebilirlik raporları sınırlı güvence denetimine tabidir; düzenlemelerin zamanla makul güvenceye geçiş yönünde gelişmesi beklenmektedir. Sınırlı güvenceden makul güvenceye geçildikçe kanıt derinleşir, görüş güçlenir.

Sınırlı güvence Bugün uygulanan Makul güvence Beklenen geçiş
Çalışmanın derinliği Ağırlıkla sorgulama ve analitik prosedürler Kontrol testleri ve kapsamlı detay testleri
Görüşün biçimi Olumsuz ifade: “önemli yanlışlık olduğuna dair bir husus dikkatimizi çekmemiştir” Olumlu ifade: “tüm önemli yönleriyle uygun hazırlanmıştır”
Güvence düzeyi Anlamlı, ancak makul güvenceden düşük Yüksek; finansal tablo denetimine benzer
Hazırlık ihtiyacı Veri toplama süreçleri ve belgeleme Belgelenmiş ve test edilebilir iç kontroller

Önemlilik analizi: her şey burada başlar

Raporda hangi konuların yer alacağını önemlilik analizi belirler; bu nedenle denetimde ilk incelediğimiz alanlardan biridir. Eksik veya zayıf belgelenmiş bir analiz, raporun tamamına ilişkin güvenceyi zorlaştırır.

Bir konu yatırımcının kararını etkileyebiliyorsa önemlidir

Riskler ve fırsatlar Sürdürülebilirlikle ilgili konular, değer zinciri dahil
Finansal etki Nakit akışları, finansmana erişim ve sermaye maliyeti; kısa, orta ve uzun vadede
Kullanıcı kararı Yatırımcılar, borç verenler ve diğer alacaklılar
Önemli bilgi Raporda açıklanır; atlanması veya gizlenmesi yanıltıcı olur

ESRS’deki çift önemlilikten farklı olarak TSRS, şirkete dönük finansal etkiyi esas alır.

Denetimde önemlilik analizinin altı noktasını test ediyoruz

Eksiksiz risk evreni Sektöre ait SASB açıklama konuları dikkate alındı mı?
Değer zinciri Tedarikçiler, müşteriler ve lojistik dahil edildi mi?
Zaman ufukları Vadeler strateji ve risk yönetimiyle tutarlı mı?
Ölçütler Etki ve olasılık ölçütleri açık ve belgeli mi?
Finansal tablolarla uyum Değer düşüklüğü ve karşılık varsayımlarıyla örtüşüyor mu?
Onay ve güncelleme Yönetim kurulu onayı var mı, her dönem güncelleniyor mu?

En sık gördüğümüz dört eksiklik

GRI analizi aynen kullanılıyor Etki odaklı analiz TSRS’ye uyarlanmadan kullanılıyor.
Gerekçesiz puanlar Etki ve olasılık puanlarının dayanağı belgelenmemiş.
Eksik değer zinciri Tedarikçi ve müşteri kaynaklı riskler kapsam dışında bırakılmış.
Elenen konular Önemsiz bulunan konuların neden elendiği yazılı değil.

Not: Denetçinin önemlilik eşiği ayrı bir kavramdır. Şirketin raporlama önemliliği raporun içeriğini belirlerken, denetçi kendi önemlilik düzeyini tespit edilen yanlışlıkların raporu etkileyip etkilemediğini değerlendirmek için belirler.

Bağımsızlık kurallarına göre iki farklı destek

Denetlediğimiz şirketler: değerlendiririz Önemlilik analizini hazırlamayız, yalnızca değerlendiririz. Bulgularımızı denetim öncesinde yönetimle paylaşır, düzeltme fırsatı sunarız.
Denetçisi olmadığımız şirketler: destek oluruz TSRS uyumlu önemlilik analizi metodolojisi ve uygulamasında danışmanlık ve eğitim hizmeti veririz.

Beş adımda güvence

Sürecimiz, raporunuzun yayım takvimine göre planlanan beş aşamadan oluşur.

Ön değerlendirme Kapsam testi, bağımsızlık kontrolü, sözleşme
Planlama İş modeli ve önemlilik analizi; risk alanları
Veri incelemesi Sera gazı hesapları, senaryo analizleri, tesis ziyaretleri
Tutarlılık Finansal tablolar, faaliyet raporu ve KAP açıklamalarıyla karşılaştırma
Raporlama Güvence raporu ve yönetim mektubu

Her aşamada bulguları sizinle anlık paylaşıyoruz; böylece düzeltmeler rapor yayımlanmadan önce yapılabiliyor.

PH ile çalışmanın farkı

Güvenilir, tutarlı ve bağımsız sürdürülebilirlik denetimi.

Entegre bakış Bağımsız denetim, vergi denetimi ve sürdürülebilirlik denetimini tek çatı altında sunarak finansal ve finansal olmayan bilgilerin tutarlılığını bütüncül olarak değerlendiriyoruz.
Yetkin ekip Denetimlerimiz, KGK tarafından yetkilendirilmiş sürdürülebilirlik denetçilerimizce yürütülür.
Sektör deneyimi Enerji, imalat ve finans sektörlerinde edindiğimiz deneyimle sektöre özgü riskleri ve SASB açıklama konularını biliyoruz.
Hazırlık desteği Bağımsızlık kurallarının izin verdiği ölçüde, denetim öncesinde hazırlık düzeyi değerlendirmesi sunuyoruz. Bağımsızlığımızı korumak için denetlediğimiz raporun hazırlanmasında yer almıyoruz.